 |
e-LIR / Lexicon
Assistenza e-LIR
Redacziun e-LIR
Contact
Publicaziuns
Links
Sponsurs
Lexicon Istoric Retic (LIR)
Susch Vischnanca polit., cirq. Sur Tasna, distr. En, situada a la riva da l'En al pe dal Pass dal Flüela. 1161 Susis, tud. Süs (fin il 1943). 1850 401 abit.; 1900 349; 1950 283; 2000 199. Chats dal temp da bronz e dal temp da fier sin las collinas da Chaschlins, Padnal, Motta da Palü e Chaschinas. Ils signurs da S. čn attestads il 1299. La tur cun il num La Praschun vegn menz. enturn il 1200, quella cun il num Planta deriva prob. dal 13. tschientaner. La vischnanca č vegnida destruida da truppas austr. durant la Guerra svabaisa (1499). Il 1635 han laschā construir il duca Henri de Rohan e Gieri Genatsch la fortezza da Chaschinas, in implant fortifitgā concepė en furma da staila. Il 1325 č S. sa separā ecclesiasticamain, ens. cun Lavin, dad Ardez e furma dapi il 1422 in'atgna pravenda. En la baselgia gotica (ca. 1515) ha gė lieu il 1537-38 l'enconuschenta disputaziun da religiun salvada dals spirituals engiadinais. Il 1550 ha introducė S. la refurmaziun; l'emprim plevon ref. č stā Durich Chiampell. Il 1652 č la vischnanca sa cumprada libra da l'Austria ed č vegnida incorporada al cirquit da Surtasna (fin il 1851). Ils territoris da pasculaziun, accessibels en las vals Flüela e Veraina, čn vegnids vendids a Tavau (14. tsch.) ed a vischnancas dal Partenz (16. tsch.). Fin a la construcziun da la Viafier retica (1913) ha S. vivė o.t. dal traffic sur il Flüela. Il 1925 č la vischnanca daventada victima d'in grond incendi. L'avertura dal tunnel dal Veraina (1999) ha chaschunā in augment considerabel dals occupads a S. en il sectur terziar (2005 passa 65%). Part da la populaziun da lingua rum.: 2000 65,3%/85,4% (ML/Lindic). Litteratura: Clavadetscher/Meyer, Burgenbuch, 196-98; Gem. GR, 2003, 362 s. Paul Eugen Grimm
©HLS: Tuts dretgs d’autur da questa publicaziun electronica èn tar il Historisches Lexikon der Schweiz, Berna.Per tut ils texts publitgads a moda electronica valan las medemas reglas sco per la publicaziun stampada. |
Redacziun LIR Adolf Collenberg Via Au' Alva 9 7016 Trin Mulin tel.+41 81 353 59 33 E-mail: colado@bluewin.ch
Redaktion HLS Hirschengraben 11 Postfach 6576 3001 Bern tel. +41 31 313 13 30 Fax +41 31 313 13 39 E-mail: : info@dhs.ch