e-LIR / Lexicon
Assistenza e-LIR
Redacziun e-LIR
Contact
Publicaziuns
Links
Sponsurs
|
| |
Lexicon Istoric Retic (LIR)
En
Flum e district. L'E. (tud. Inn, lat. Oenus, Enus) nascha al Piz Lunghin sur Malögia ed ha in intschess da 1'792 km². El
traversa l'Engiadin'Ota e Bassa, passa a Finstermünz il cunfin austriac
e sbucca suenter 510 km a Passau (Baviera) en il Danubi, dal qual el furma il
flum lateral il pli impurtant. La flottaziun da laina en l'E. ha giugà
fin en la mesadad dal 19. tsch. ina rolla impurtanta surtut per
l'export da laina da l'Engiadina a Puntina, en l'uschen. Salzpfanne dad
Alla e per part fin a Rosenheim (Baviera), nua che la laina vegniva duvrada
en l'industria da minieras. Ils peschs dals lais d'Engiadin'Ota e da
l'E. vegnivan vendids en l'Italia fin viaden il 19. tschientaner. L'E.
ha innundà adina puspè l'Engiadin'Ota, p.ex. il 1566 ed il 1951. A la
fin dal 19. tsch. è el vegnì corregì tranter Samedan e Zuoz. Las Ovras
electricas d'Engiadina SA disponivan a la fin dal 20. tsch. d'ina
productivitad annuala media dad 1.3 mia. kw/h. Ils tschains d'aua èn
ina funtauna d'entradas impurtanta per las 13 vischnancas
concessiunaras da l'Engiadina. L'E. tranter La Punt-Chamues-ch e
Martina vegn era frequentà da canutists.
Il district d'E. cumpiglia 13 vischn. repartidas sin ils quatter
cirquits da Sur Tasna, Suot Tasna, Ramosch e, dapi il 2001, da la Val
Müstair. El dumbra 1'197 km² e quintava il 2007 9'411 abitants. Il
rumantsch è qua anc la lingua maioritara. Il 1801-02 existiva en il
chantun Rezia in district d'E. che cumpigliava l'Engiadina Bassa e la
Val Müstair. Il 1803 è era la vischn. da Tarasp, che appartegneva a
l'Austria, vegnida incorporada en il district d'E.
Litteratura:
H. Heyn, Der Inn, catalog d'expos. Rosenheim, 1989.
Paul Eugen Grimm
©HLS: Tuts dretgs d’autur da questa publicaziun electronica èn
tar
il Historisches Lexikon der Schweiz, Berna.Per tut ils texts publitgads a moda
electronica
valan las medemas reglas sco per la publicaziun stampada.
|

Redacziun LIR Adolf Collenberg Via Au' Alva 9 7016 Trin Mulin
tel.+41 81 353 59 33 E-mail: colado@bluewin.ch
Redaktion HLS Hirschengraben 11 Postfach 6576 3001
Bern tel. +41 31 313 13 30 Fax +41 31 313 13 39 E-mail: : info@dhs.ch
|
|