Logo und Banner  

Lexicon Istoric Retic (LIR)

Lemma
Chavazzin  

A
 B  C  D  E  F  G  H I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z

stampa
lemma precedents PassuggPatnal [Padnal] lemma sequent

Pasturs
Las trais incumbensas fundamentalas d'in pastur Ŕn: 1. manar ils animals, tenor las directivas da las autoritads, sin las pastgiras (ed evtl. en ils guauds determinads per la pasculaziun) e puspŔ turnar cun la scossa en il vitg; 2. tegnair davent ils animals da funs esters; 3. proteger ils animals da blessuras e dad accidents mortals. Il pastur com. vegniva emploiÓ per il solit d'ina communitad u dal gremi directiv d'ina tala per ina stagiun u per in onn. En cas da donns stueva il pastur indemnisar il possessur da l'animal tenor la grevezza da la culpa. Al pastur vegnivan affidads ils pli differents animals: aucas, chauras, pors, nursas, arments e chavals. En questa professiun pauc spezialisada eran represchentadas tut las gruppas da vegliadetgna: dal giuven chavrer sur il pastur da vatgas pli attempÓ fin al nurser vegliurd. En mancanza da pasturs indigens vegnivan engaschads pasturs esters. Inquala vischnanca surdava la lavur da pertgirar animals pitschens ad in abitant basegnus, al qual ella garantiva uschia in modest gudogn. La paja (en natiralias u daners) sa basava sin il dumber d'animals affidads al pastur. En il 19. tsch. Ŕ sa sminuida plaunsieu la pasculaziun com. e cun quai era il basegn da pasturs. Il mitus dal pievel (alpin) da pasturs, naschý en il 18. tsch. e derasÓ fin viaden il 20. tsch., sa basa plitost sin il maletg dal signun (Fameglia d'alp) che sin quel dals pasturs communals.


Litteratura:
L. Carlen, Das Recht der Hirten, 1970; Erfundene Schweiz, edý da G.P. Marchal, A. Mattioli, 1992; M. Weishaupt, Bauern, Hirten und "frume edle puren", 1992.

Anne-Lise Head-K÷nig

lemma precedents PassuggPatnal [Padnal] lemma sequent

pagina precedenta


© HLS: Tuts dretgs d’autur da questa publicaziun electronica èn tar
il Historisches Lexikon der Schweiz, Berna. Per tut ils texts publitgads a moda
electronica valan las medemas reglas sco per la publicaziun stampada.





Redaktion HLS, Hirschengraben 11, Postfach, 3001 Bern, tel. +41 31 313 13 30, E-mail: :