Logo und Banner  

Lexicon Istoric Retic (LIR)

Lemma
Chavazzin  

A
 B  C  D  E  F  G  H I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z

stampa
lemma precedents Tgetgel, Jon AndriThalkirch lemma sequent

Tgira da monuments
La Tgira da monuments s'occupa da l'inventarisaziun e da la protecziun da monuments istorics, q.v.d. d'objects culturals da l'Antica tardiva fin il di dad oz: edifizis ed objects sacrals, chastels, chasas patrizianas e purilas, ma era parts da vischnancas e citads che reflecteschan il svilup economic, social e cultural. Il basegn d'inventarisar e mantegnair objects culturals istorics č naschģ en il 19. tsch. cun l'intenziun da cumbatter ils effects negativs da l'industrialisaziun e da l'avertura dal pajais tras la construcziun da vias e viafiers. Ella č vegnida iniziada da persunas privatas ch'han inventarisą (Erwin Poeschel) e restaurą (Walther Sulser) objects degns da vegnir protegids e cumbattģ la vendita e la destrucziun da l'ierta culturala (Protecziun da la patria). L'obligaziun da proteger bains culturals č vegnida fixada en il Grischun en l'ordinaziun chant. davart la protecziun da la natira e da la patria, relaschada ils 27-11-1946. A basa da quella ha la Regenza installą il 1947 ina cumissiun consultativa. Il 1960 č vegnģ engaschą l'emprim tgirader da monuments ch'ha fullą via a l'Uffizi chant. per la protecziun da monuments istorics, incumbensą da promover il mantegniment, la perscrutaziun e la documentaziun d'edifizis ed objects da valur artistica u istorica (inclus lur restanzas e conturns) e da garantir l'inventarisaziun e la protecziun da las fatschas da lieus e cuntradas. Menziun speziala tr. ils inventaris meritan, ultra da quels locals, l'Inventari da las fatschas da vitgs svizzers degnas da vegnir protegidas (IMVSP/ISOS), l'Inventari da las vias da communicaziun istorics da la Svizra (IVS) e l'Inventari da l'architectura svizra pli moderna (IASM/INSA). L'organ da publicaziun da la Tgira da monuments č il «Jahresbericht der Denkmalpflege Graubünden».


Litteratura:
Denkmalpflege in Graubünden, 1991; H. Rutishauser, Geschichte der Denkmalpflege in Graubünden, en: BM, 1991, 5-15.

Rita Cathomas-Bearth

lemma precedents Tgetgel, Jon AndriThalkirch lemma sequent

pagina precedenta


© HLS: Tuts dretgs d’autur da questa publicaziun electronica èn tar
il Historisches Lexikon der Schweiz, Berna. Per tut ils texts publitgads a moda
electronica valan las medemas reglas sco per la publicaziun stampada.





Redaktion HLS, Hirschengraben 11, Postfach, 3001 Bern, tel. +41 31 313 13 30, E-mail: :